Gołąbki nie zawijane

Po raz pierwszy jak usłyszałam o takich gołąbkach - pomyślałam nigdy w życiu! Uwielbiam tradycyjne gołąbki i nic nie jest w stanie ich pobić. A teraz po wielokrotnym robieniu nie zawijanych, przyznaję się bez bicia, że te uwielbiane przeze mnie poszły w niepamięć. Szczególnie z tego względu, że można bez problemu zrobić je z każdej kapusty - nawet z pekińskiej czy brukselki. Przepis dostałam z zeszytowych zapisków koleżanki.

SKŁADNIKI: na ok. 12 szt (porcja 2 -3 na osobę)

500 g mięsa mielonego

500 g białej kapusty - może być inny rodzaj

1 cebula

8 łyżek (ok. pół szklanki, 120 ml) surowego ryżu

4 łyżki kaszy manny

3 całe jaja

sól, pieprz
olej - do smażenia

wywar warzywny,
albo wrzątek i trochę włoszczyzny
na sos:
pomidory, koncentrat
mała śmietana 18% - opcjonalnie

PRZYGOTOWANIE:

• Kapustę i cebulę - zetrzeć na tartce.
• Dodać mięso, surowy ryż, kaszę manną, jaja, sól, pieprz - wymieszać dokładnie.

WYKONANIE:

1. Z wyrobionej masy formować porcje jak kotlety mielone -  ale podłużne i sporej wielkości - obsmażyć na tłuszczu - do zrumienienia.
2. Ściśle układać w większym rondlu, zalać wrzątkiem do wierzchu, powtykać w wolne przestrzenie włoszczyznę przykryć i gotować na wolnym ogniu 40 min. 
3. Po ugotowaniu od razu wyjąć z zalewy.
4. Sos: do wywaru z warzywami dodać pomidory - zagotować - zblendować wszystko razem, doprawić do smaku,  ew. połączyć ze śmietaną.
5. Podawać polane sosem, bardzo dobrze smakują z warzywnymi przetworami: papryka konserwowa, pikle, ogórki konserwowe, ale również z dowolną surówką.

SMACZNEGO!

Sałatka z zaparzanej czerwonej kapusty - najprostsza

Propagujmy uprawiane w Polsce warzywa - kapusta to jedno z najzdrowszych warzyw - skarbnica witamin i minerałów, ma silne działanie przeciwnowotworowe, na dodatek ma bardzo mało kalorii 40 kcal/100 g. Zimą na sałatki obiadowe staram się wykorzystywać właśnie takie warzywa jak: kapusty, marchew i buraki - najbardziej wartościowe o tej porze roku - nie kupuję sałat, ogórków czy pomidorów. I nie przepadam też za przetworami w wekach. Tą sałatkę bardzo lubię, tak przygotowywała ją moja mama - robi się ją szybko - posiekaną wrzucam na chwilę do garnka z odrobiną wrzątku na dnie - podgrzewam tylko do zmiękczenia, od razu po odcedzeniu wykładam na posiekaną cebulę. Cebula mięknie pod wpływem ciepła z kapusty. Można ją podać jeszcze ciepłą, ale też bardzo dobra jest na zimno - nawet na drugi dzień. 

SKŁADNIKI:

1/2 główki czerwonej kapusty

1 cebula

sól, pieprz, cukier

1 - 2 łyżki soku z cytryny

natka z pietruszki - opcjonalnie

czarny sezam - opcjonalnie

jogurt grecki albo śmietana - można zastąpić oliwką

PRZYGOTOWANIE:

• Poszatkować kapustę.
• Cebulę posiekać, posolić i zostawić na dnie salaterki.

WYKONANIE:

1. Do niedużego rondla wlać na dno ok. 3/4 szklanki wody, osolić, dodać odrobinę cukru - przykryć. Pogotować parę minut do lekkiego zmiękczenia. Odcedzić i od razu wsypać na posiekaną cebulę - nie mieszać od razu, zostawić żeby zaparzyła się cebula. 
2. Sałatkę skropić sokiem z cytryny, dodać oliwkę albo jogurt - wymieszać. Posypać natką z pietruszki, sezamem. Podawać jeszcze ciepłą lub zimną.

SMACZNEGO!

Surówka z czerwonej/modrej kapusty

Surówka z czerwonej kapusty zalewana gorącą zalewą. Surowa kapusta wymieszana z gotowanym burakiem - daje zachwycający kolor. Jest bardzo podobna do sałatki z granatem ale ta zalewana jest gorącą zalewą. Najczęściej ta kapusta podawana jest po podgotowaniu, bo trudno jest surową w znacznym stopniu zmiękczyć. Przygotowaną w poniższy sposób - można przygotować na kilka dni - jak mało którą surówkę, jest chrupiąca i wyjątkowo smaczna.  

SKŁADNIKI:

750 g czerwonej kapusty
1 1/2 łyżeczki soli morskiej
2 małe ugotowane buraki

zalewa:
1 szklanka wody

60 ml octu z czerwonego wina

4 łyżki cukru (60 ml)

60 ml oleju

pieprz
1 - 2 ząbki czosnku

1 cebula
natka z pietruszki

PRZYGOTOWANIE:

• Kapustę drobno poszatkować, posypać solą i mocno wygnieść (najlepiej przez jednorazową rękawiczkę, bo sok bardzo brudzi), buraki pociąć w cienkie paski -  dodać do kapusty.
• Ugotować zalewę z wody, cukru, oleju - gorącym zalać kapustę, dodać pieprz, wycisnąć czosnek. Wymieszać, przykryć szczelnie i zostawić do następnego dnia.

WYKONANIE:

1. Cebulę i natkę drobno posiekać - część cebuli i natki zostawić do posypania po wierzchu.
2. Do kapusty z burakiem w zalewie - dodać cebulę i natkę -wymieszać. 

SMACZNEGO!

Gołąbki z ryżem i mielonym mięsem

Gołąbki o tej porze roku - oczywiście z młodą kapustą. Jest to danie należące do klasyki polskich dań. Danie przeze mnie uwielbiane od dzieciństwa, choć nie robię ich często - zazwyczaj na jesieni. Ale gołąbki z młodej kapusty są lepsze - przede wszystkim bardzo dobra w nich jest również kapusta. Gołąbki robię z mięsa mielonego z łopatki wieprzowej  z dodatkiem ryżu, polane sosem pomidorowym - takie smakują mi najbardziej. 

SKŁADNIKI:

1 spora główka kapusty

1 kg mięsa mielonego

1 i 1/4 szklanki ryżu
2 szklanki wody

2 cebule
2 ząbki czosnku
3 duże pomidory - opcjonalnie

suszony grzybek lub 100 g pieczarek - opcjonalnie

1 łyżka soku z cytryny lub kwasek cytrynowy
1 szklanka bulionu lub osolonej wody
sos:

po kawałku pietruszki, marchewki i selera
1 cebula, czosnek
200 ml przecieru pomidorowego
1 łyżka śmietany - opcjonalnie
1 łyżka mąki - opcjonalnie

olej, masło

sól, pieprz
1 łyżeczka cukru

PRZYGOTOWANIE:

• Ryż ugotować na sypko*. Ryż nie musi być ugotowany do miękkości. Wystudzić.
• Cebulę i czosnek posiekać. Cebulę przesmażyć na oleju z dodatkiem masła, pod koniec dodać czosnek. Jeśli dodajemy pieczarki przesmażyć dodając do przesmażonej cebuli.
• Zrobić farsz: Połączyć cebulę z czosnkiem, ryż, mięso, dodać sól, pieprz, pokruszony, albo zmielony grzybek - wyrobić masę.
• Z kapusty usunąć wierzchnie, uszkodzone liście, opłukać. Wyciąć głąb**. Nastawić duży gar z ok. 1/3 objętości wody - taki żeby mieściła się cała kapusta.*** . Zagotować wodę - dodać sól, cukier, sok z cytryny. Włożyć kapustę do wrzątku. Zdejmować, posługując się dwoma widelcami ugotowane liście z wierzchu - wierzchnie liście gotować bardzo krótko, te w środku można gotować dłużej. Liście nie mogą być ugotowane, powinny być tylko zmiękczone - elastyczne, żeby łatwo można zwijać. Wyjmować, studzić i wycinać z każdego gruby rdzeń.

WYKONANIE:

1. Na każdy liść układać farsz i zwijać jak na zdjęciu. Ja zwijam najpierw wszystkie gołąbki. 
2. Liście ze środka kapusty  są małe i już trudno je zwinąć - układam je na dnie garnka, żeby gołąbki nie dotykały bezpośrednio dna. Jeśli gołąbki zapiekam w piekarniku, część liści zostawiam jeszcze do przykrycia wierzchu.
3. Na liście ułożone na dnie garnka ułożyć ściśle gołąbki, oprószyć solą, pieprzem. Można obłożyć plastrami pomidorów. Ułożyć drugi poziom tak samo. Całość zalać szklanką osolonego wrzątku lub bulionu.
4. Gotować na bardzo małym ogniu, garnek musi mieć grube dno - gołąbki lubią się przypalać, dlatego też układa się na dnie liście. Gotowe są już po ok. 1 - 1,5 godzinie, ale najsmaczniejsze są długo gotowane, na bardzo małym ogniu nawet do 3 godzin. 

Sos: 

• Przesmażyć cebulę, czosnek i rozdrobnione warzywa - dodać przecier z pomidorów - posypać solą pieprzem i cukrem.
• Zmiksować blenderem, można rozcieńczyć rosołem z gołąbków, albo dodać łyżkę dobrej śmietany, przyprawić do smaku.
• Sos podaję oddzielnie. Ale u mnie w domu mama zalewała, pod koniec gotowania wszystkie gołąbki takim sosem, dodając wcześniej jeszcze łyżkę mąki do zagęszczenia sosu.

*Ryż na sypko: Zagotować dwie szklanki wody, dodać łyżkę masła, sól, wsypać opłukany na sicie ryż. Zagotować, zamieszać zmniejszyć ogień do minimum i już nie mieszając podgrzewać do wchłonięcia wody. Zostawić przykryty w cieple. 

**Głąb usunąć prowadząc nóż pod kątem. Po wyjęciu głąba wyciąć jeszcze dość głęboko i dookoła, żeby potem łatwo odchodziły liście.

*** Jeśli nie mamy takiego garnka, lepiej zdejmować z kapusty surowe liście pod strumieniem wody i wkładać po kilka do wrzątku.

SMACZNEGO!

Sałatka z czerwonej kapusty z granatem i burakiem

Zimową porą brakuje mi czegoś surowego do kanapek, co może zastępić  pomidory i ogórki. To sałatka bardzo uniwersalna, bo może być jako dodatek do śniadania obiadu i kolacji. Również ma tą zaletę, że można przygotować w wersji podstawowej na kilka dni - tylko zmieniać dodatki, albo jeść samą. Mnie najbardziej smakuje z burakiem i granatem.

SKŁADNIKI:

1/2 główki średniej czeronej kapusty

sos:

1/3 szklanki wody

4 łyżki octu winnego

3-4 łyżki oleju

1 ząbek czosnku

2,5 łyżki cukru

1 łyżeczka soli, pieprz

dodatkowo:

1 mała czerwona cebula

1/2 granata 

2 -3 małe gototwane buraki* - najlepiej podłużne

PRZYGOTOWANIE:

• Składniki sosu wymieszać. Cukru jest sporo, ale on częściowo zostaje na dnie salaterki.
• Kapustę poszatkować jak najcieniej - zalać sosem, mocno wygnieść, przykryć folią i zostawić w chłodzie na kilka godzin, a najlepiej do następnego dnia.

WYKONANIE:

1. Cebulę drobno posiekać, połączyć z kapustą - w wersji podstawowej surówka jest gotowa.
2.  Buraki pokroić na cieniutkie plasterki - najlepiej specjalną tartką, granata naciąć i rozerwać, wysypać nasiona.
3. Wymieszać wszystkie składniki.

* buraki najlepiej upiec ze skórą, zawinięte w folię aluminiową w temp. 200º C ok. 1 godziny - można wykorzystać miejsce w piekarniku podczas pieczenia ciasta.

SMACZNEGO!

Kiszona kapusta

Kiszenie kapusty w domu jest bardzo łatwe. Nie musimy kisić całej beczki, można ukisić jedną główkę. Żeby ukisić kapustę - wystarczy ją poszatkować, posolić i poczekać, aż ukiśnie. Później przechowywać w chłodzie. Są specjalne kamienne naczynia, gdzie w miejscu styku naczynia i przykrywki jest taki rant, gdzie wlewa się wodę - co powoduje, że nie przedostają się na zewnątrz żadne zapachy. Używam takiego naczynia również do kiszenia ogórków. Żywieniowcy polecają kiszoną kapustę ze względu na jej walory zdrowotne, a kapusta kiszona do handlu zawiera nie tylko takie składniki, jakie my dodamy. Jeśli już ktoś kupuje niech zwróci uwagę na to, czy kapusta jest kiszona, czy kwaszona. Ja do niedawna nie wiedziałam, czym różnią się takie kapusty. Do handlu kapusta jest zakwaszana np. octem - nie jest poddawana procesowi fermentacji - dlatego nazywa się kwaszona. Taka kapusta pozbawiona jest dobroczynnych bakterii, które wytwarzają się podczas kiszenia kapusty tradycyjną metodą. 

SKŁADNIKI:

5 kg kapusty
300 g marchwi
5 g kminku (2 -3 łyżeczki)
70 g soli - najlepiej niejodowanej do przetworów


PRZYGOTOWANIE:

Przygotować naczynie do kiszenia - wyparzyć wrzątkiem.
Kapustę obrać z zewnętrznych liści jeśli są brzydkie, zważyć i umyć.
Zważyć marchew, sól, kminek.

WYKONANIE:

• Kapustę kroić na ćwiartki lub połówki - szatkować.*
• Wrzucać kapustę do naczynia, świeżo skrobać i ścierać na tarce marchew dodawać sól, kminek.Wymieszać wszystko, mocno pozgniatać, ubić można np. drewnianym tłuczkiem. Kapusta powinna trochę puścić sok. 
• Nie układać kapusty po brzegi - soki które puszcza gazują i dużo podnoszą poziom kiszonki.
• Kisić 3-4 tygodnie w temp. pokojowej.

Ważne! Kapusta w czasie kiszenia, musi być co drugi dzień odgazowywana. Czyli albo przebijać ją do dna (wkładać np. kija do dna w kilku miejscach), albo przemieszać ją (jak jest jej dużo - część przełożyć do innego naczynia, wymieszać do dna pozostałą i dodać z powrotem tą wyjętą).

Ukiszoną kapustę przechowywać w chłodnym pomieszczeniu. Żeby długo była dobra, również po ukiszeniu trzeba ją przebijać.

*Jeśli kisimy dużo - wrzucać partiami do przygotowanego innego dużego naczynia. Każdą partię mocno wymieszać, zdusić, jeśli potrzeba można rozłożyć na kapuście folię i ugniatać nogami. lub nałożyć na nogi woreczki i wejść do naczynia i ugniatać.

SMACZNEGO!                                                                                                                                        

Tak wygląda już po trzech dniach: